De pot bepaalt hoe de wortels zich gedragen, en de wortels bepalen de rest. Het is de goedkoopste beslissing in je opstelling met het grootste effect op wat er ondergronds gebeurt, en juist daarom de beslissing die het vaakst op de automatische piloot wordt genomen.
Rondgroeiende wortels zijn het probleem dat dit assortiment oplost
In een gladde plastic pot groeit een wortel tot hij de wand raakt en dan verder langs die wand. Hij blijft rondgaan, en uiteindelijk vormt zich een dichte kluwen tegen de rand terwijl het midden van de pot nauwelijks doorworteld raakt. De plant heeft dan wel wortelmassa, maar op de verkeerde plek.
Een pot die lucht doorlaat werkt anders. Zodra een worteltip de buitenlucht raakt, stopt hij met groeien en vertakt de plant zich terug het medium in. Dat heet luchtsnoei, en het levert een fijnvertakt wortelpakket op dat de hele pot gebruikt in plaats van alleen de rand. Dat is het hele idee achter stoffen potten en achter de geperforeerde airpots.
Wat het kost: je giet vaker
Een pot die aan alle kanten lucht doorlaat, verdampt ook aan alle kanten. Stoffen potten en airpots drogen dus sneller op dan een gesloten pot van hetzelfde volume, en in een warme tent onder een sterke lamp merk je dat direct in je gietfrequentie.
Dat is geen nadeel maar een ruil. Je krijgt er een beter doorwortelde pot voor terug en veel minder kans op te nat staan, wat de meest voorkomende fout is bij beginners. Wie dat vaker gieten niet ziet zitten, kan het opvangen met een watergeefsysteem: juist de combinatie van een luchtige pot en een systeem dat continu aanvult werkt goed.
Stof, geperforeerd plastic, of gewoon een pot
Gronest en Root Pouch leveren de stoffen potten, van een enkele liter tot ver boven de vijftig. Stof is licht, vouwt plat op als je het niet gebruikt en laat over het hele oppervlak lucht door. Airpot en Airmaxx doen hetzelfde met stijf, geperforeerd kunststof: die houden hun vorm, staan steviger en gaan langer mee.
Blijf je bij dichte potten, dan is de keuze vooral ruimtelijk. Vierkante potten sluiten op elkaar aan en verspillen geen vloeroppervlak, wat in een tent waar elke centimeter onder de lamp telt het meeste oplevert. Ronde potten staan losser, zijn makkelijker te draaien en te verplaatsen. Voor stekken en jonge planten staan de kleine voorgroeipotten hier ook.
De schaal eronder is geen bijzaak
Plantenschalen vangen doorloop op en houden je tentvloer droog, en dat alleen al scheelt schimmel en ongedierte. Er is een tweede reden die vaker over het hoofd wordt gezien: doorloop opvangen betekent dat je het kunt meten. Wat er uit de pot komt vertelt je meer over wat er in je medium gebeurt dan wat je erin giet.
Bij een systeem dat van onderaf voedt is de schaal helemaal geen accessoire maar een onderdeel: daar staat de pot in het water dat het systeem aanvoert. De grotere vierkante schalen van Fertraso en Garland zijn op tentmaten afgestemd.
Veelgestelde vragen
Welke potmaat heb ik nodig?
Meer volume geeft ruimte voor meer wortel en dus voor een grotere plant, maar een te grote pot bij een kleine plant blijft te lang nat. Ga stapsgewijs omhoog en laat de potmaat meegroeien met de plant in plaats van in een keer in de eindmaat te planten.
Zijn stoffen potten herbruikbaar?
Ja. Ze gaan meerdere rondes mee, mits je ze tussendoor schoonmaakt en helemaal laat drogen. Wortelresten die erin achterblijven zijn precies wat je niet wilt meenemen naar de volgende kweek.
Moet ik vaker gieten in een stoffen pot?
Ja, dat is de ruil. Ze verdampen over het hele oppervlak. Onder een sterke lamp in een warme tent is dat verschil goed merkbaar, en het is precies de reden dat te nat staan er nauwelijks voorkomt.
Vierkant of rond?
Vierkant als je vloeroppervlak schaars is, want die sluiten aan zonder verlies. Rond als je planten regelmatig wilt draaien of verplaatsen.
Waarom een schaal onder mijn pot?
Om doorloop op te vangen, je vloer droog te houden en dat doorloopwater te kunnen meten. Bij systemen die van onderaf voeden is de schaal bovendien onderdeel van het systeem zelf.