Licht bepaalt je opbrengst directer dan welk ander onderdeel van je opstelling, en het is ook het onderdeel waar het hardst mee geadverteerd wordt. Het getal dat telt is niet het vermogen op de doos, maar hoeveel bruikbaar licht er op je planten valt en hoe gelijkmatig dat verdeeld is.
Watt zegt wat hij kost, niet wat hij geeft
Een lamp van 300 watt vertelt je hoeveel stroom hij trekt. Hoeveel licht hij maakt lees je af aan twee andere getallen. PPF is de totale hoeveelheid bruikbaar licht die de lamp per seconde uitstuurt, uitgedrukt in micromol per seconde. Efficiëntie is die PPF gedeeld door het vermogen, uitgedrukt in micromol per joule, en dat is het getal waarmee je twee lampen eerlijk naast elkaar legt: bij 2,8 micromol per joule haal je uit elke watt meer licht dan bij 2,0.
Twee armaturen van hetzelfde vermogen kunnen daardoor flink verschillen in wat er onder groeit. En een efficiënte lamp die te hoog hangt of te klein is voor je oppervlak raakt dat voordeel aan de randen weer kwijt.
Maat je lamp op je oppervlak
Fabrikanten geven per armatuur een aanbevolen oppervlak op, meestal apart voor de groeifase en voor de bloei, omdat een plant in bloei meer licht vraagt. Neem die opgave als vertrekpunt in plaats van het aantal watt. In dit assortiment kun je daar direct op filteren: 60x60, 80x80, 100x100, 120x60, 120x120 en 150x150 laten alleen de lampen zien die bij dat vlak horen.
Let daarbij ook op de vorm van de lamp. Een balkarmatuur dat het hele vlak beslaat verdeelt het licht gelijkmatiger dan een enkele bron in het midden. Dat verschil zie je terug in de hoeken van je tent, waar bij een puntbron de onderste knoppen achterblijven.
LED is de standaard, en HPS ligt er niet uit nostalgie
LED kweeklampen vormen het grootste deel van dit assortiment: Mars Hydro FC EVO en FC-E, AC Infinity IONFRAME EVO, Lumatek Zeus Pro, ViparSpectra KS en XS en Lux-Helios, van kleine panelen tot armaturen boven de 700 watt. Ze lopen koeler, halen meer licht uit dezelfde stroom en zijn vrijwel allemaal dimbaar, wat je bij stekken en jonge planten nodig hebt.
MH en HPS lampen staan er nog steeds, in 250, 400 en 600 watt van Fertraso en Sylvania. De aanschaf is lager, en in een koude ruimte is de warmte die ze afgeven een voordeel in plaats van een probleem. Reken dan wel op meer afzuiging, en op vervangen: de lichtopbrengst van een gasontladingslamp loopt terug terwijl het verbruik gelijk blijft, dus een lamp die het nog doet is niet vanzelf een lamp die nog levert. Metaalhalide geeft een koeler spectrum en past bij de groeifase, HPS een warmer spectrum voor de bloei.
De onderdelen die bepalen of het werkt
Een lamp hangt zelden alleen. Ophangsystemen met een katrol laten je de hoogte wekelijks bijstellen zonder de hele armatuur los te maken. Voedingen en drivers horen bij de losse LED-modules en bij een armatuur waarvan de driver apart hangt. Dimmers en controllers laten je meerdere lampen samen regelen in plaats van elke lamp apart. Reflectoren sturen licht dat anders langs de plant valt terug naar beneden.
Daarnaast ligt hier aanvullende verlichting: smalle balken met ultraviolet, infrarood of een groei- of bloeispectrum, bedoeld om naast je hoofdlamp te hangen of langs de zijkant tussen het gewas. En fluorescentie voor stekken en zaailingen, die weinig licht en weinig warmte willen.
Veelgestelde vragen
Hoeveel watt heb ik nodig voor mijn tent?
Ga niet op watt af. Kijk naar het oppervlak dat de fabrikant voor die armatuur opgeeft en vergelijk dat met je eigen vlak, en gebruik daarnaast de efficiëntie in micromol per joule om twee lampen te vergelijken. Filteren op je maat gaat het snelst via de oppervlaktegroepen hierboven.
Wat betekent micromol per joule?
Het is de hoeveelheid bruikbaar licht die een lamp maakt per watt die hij verbruikt. Hoe hoger dat getal, hoe meer licht je uit dezelfde stroomrekening haalt. Het zegt niets over de verdeling, dus lees het samen met het opgegeven oppervlak.
Hoe hoog moet mijn lamp hangen?
Volg de hoogte die de fabrikant per fase opgeeft. Te hoog kost je licht aan de randen, te laag verbleekt de toppen. Omdat die hoogte meebeweegt met je planten is een ophangsysteem met katrol geen luxe.
Is LED altijd beter dan HPS?
Op stroomverbruik en warmte wel. Op aanschafprijs niet, en in een koude ruimte is de warmte van HPS bruikbaar in plaats van hinderlijk. Reken bij HPS wel op zwaardere afzuiging en op periodiek vervangen van de lamp.
Heb ik ultraviolet of verrood nodig?
Nee. Het is aanvullend en niet vervangend. Zorg eerst dat je hoofdlamp het vlak dekt op de juiste hoogte, en kijk daarna pas of je er een smalle balk naast wilt hangen.
Kan ik meerdere lampen tegelijk dimmen?
Ja, als de armaturen doorlusbaar zijn. Je koppelt ze dan met een stuurkabel aan een controller en regelt ze als groep, in plaats van bij elke lamp apart aan een knop te draaien.
