Meten is het verschil tussen weten en denken. Een kweek die tegenvalt heeft bijna altijd een oorzaak die zichtbaar was geweest: een pH die wegloopt, een EC die oploopt terwijl je niets verandert, of een nacht die tien graden kouder was dan je aannam. Deze categorie bevat twee soorten gereedschap die vaak door elkaar worden gehaald: gereedschap dat meet, en gereedschap dat op die meting reageert.
Begin bij pH en EC
Die twee bepalen of je voeding überhaupt aankomt. pH-meters vertellen je wat er opneembaar blijft, EC-meters hoeveel voeding er in totaal in het water zit. Combimeters doen beide plus temperatuur in een apparaat, wat schelen kan als je toch alles in dezelfde emmer meet.
Bluelab en Milwaukee zijn hier de twee standaarden, van een pen die je in je zak steekt tot een monitor die permanent in het reservoir hangt. Een pen meet wanneer jij eraan denkt, een monitor meet ook wanneer je er niet bent, en dat verschil is precies waar de meeste problemen zich afspelen.
Een meter die niet geijkt is, liegt met overtuiging
Dit is het onderdeel dat het vaakst wordt overgeslagen en het meeste kost. Een pH-elektrode verloopt langzaam, en het vervelende is dat hij ondertussen gewoon een getal blijft geven. Je stuurt dan met volle overtuiging de verkeerde kant op, wat erger is dan helemaal niet meten.
Daarom liggen de ijkvloeistoffen hier als vaste groep: pH 4,01 en pH 7,01 om op twee punten te ijken, en EC 1,413 of 2,77 voor je EC-meter. Even belangrijk is de bewaarvloeistof. Een pH-elektrode moet nat blijven, en droog opbergen is de snelste manier om er een weg te gooien. Kraanwater of gedestilleerd water is daar geen vervanging voor.
Meten in water is niet hetzelfde als meten in je pot
Een gewone pH-pen is gemaakt voor een vloeistof. Steek je hem in aarde of coco, dan meet je slecht en beschadig je de glazen bol. Daar zijn bodemmeters voor, met een punt die tegen substraat kan, en meters die vocht en EC rechtstreeks in het medium lezen in plaats van in het water dat eruit loopt.
Dat verschil verklaart ook een veelgestelde vraag: waarom je EC in de pot hoger is dan in je gieter. Water verdampt en wordt door de plant opgenomen, zouten blijven achter. Je EC loopt dus op zonder dat je meer voeding hebt gegeven, en meten aan de ingang vertelt je daar niets over.
Regelen is een tweede soort gereedschap
Een meting die niets in gang zet is alleen informatie. Fan controllers regelen het toerental van je buisventilator, zodat die niet dag en nacht op vol vermogen staat. Klimaatcontrollers gaan een stap verder en sturen dat toerental op temperatuur of luchtvochtigheid, dus je afzuiging schakelt zelf terug als het koeler wordt. Dat scheelt geluid, stroom en slijtage tegelijk.
SMSCOM, Cli-Mate, Fertraso en AC Infinity dekken dit bereik. Let bij het kiezen op de ampère en niet op het aantal apparaten: een regelaar wordt verkocht als 3, 4, 7, 8, 12 of 16 A, en dat getal is de grens. Tel op wat je erop aansluit voordat je kiest. Daarnaast staan de schakelkasten voor wie lamp en pomp op tijd wil schakelen zonder dat de afzuiging meegaat.
Het kleine gereedschap dat je nauwkeurigheid bepaalt
Je meting is nooit beter dan je dosering. Maatbekers van 50 ml tot 3 liter, doseerspuiten en pipetjes staan hier omdat een schema in milliliters wordt geschreven en niet in scheuten. Verder liggen er thermo-hygrometers die naast de huidige waarde ook je minimum en maximum onthouden, wat de enige manier is om te zien wat er 's nachts gebeurde, microscopen om blad van dichtbij te bekijken, en voedingscomputers voor recirculerende systemen.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet ik mijn pH-meter ijken?
Volg het interval van de fabrikant en ijk daarnaast altijd als je twijfelt aan een uitslag. Een elektrode verloopt geleidelijk, dus je merkt het niet aan het apparaat maar aan je planten. IJken op twee punten, 4,01 en 7,01, is nauwkeuriger dan op een.
Waarom loopt mijn EC op terwijl ik niets verander?
Omdat er water verdwijnt en zout achterblijft. De plant neemt water sneller op dan voedingszouten, en de rest verdampt. In een pot en in een reservoir loopt de concentratie daardoor vanzelf op. Meet in het medium of in wat eruit komt, niet alleen in wat je erin giet.
Kan ik een gewone pH-pen in aarde gebruiken?
Niet zonder meer. Een standaardelektrode is voor vloeistof en raakt beschadigd in substraat. Gebruik een meter die voor grond of meerdere media is gemaakt, of meet in het doorloopwater.
Hoe berg ik mijn pH-elektrode op?
Nat, in bewaarvloeistof. Droog opbergen is de meest voorkomende manier om een elektrode te slopen, en gedestilleerd water werkt niet als vervanging: dat trekt juist ionen uit de bol.
Hoeveel ampère moet mijn controller aankunnen?
Tel het verbruik van alles wat je erop aansluit bij elkaar op en kies daarboven. Het getal in de productnaam is de grens van de regelaar, niet een indicatie van hoeveel apparaten erbij passen.
Wat is een goede EC-waarde?
Daar bestaat geen los antwoord op. Het hangt af van je medium, je fase en het schema van je merk, en die schema's noemen zelf een bereik. De EC-meter is er om je aan dat schema te houden, niet om een universeel getal te halen.
