LUMii Heavy Duty Timer

Analoge 24-uursschakelklok met zware contacten, gebouwd voor het zwaarste moment dat je in een kweekruimte schakelt: de piek waarmee je lamp aanslaat. Voor één LED-armatuur is dit de eenvoudigste en goedkoopste manier om je lichtschema te regelen, zonder dat er een contactor tussen hoeft.

Wat er stukgaat aan een goedkope timer, en hoe hij stukgaat

In elke schakelklok zitten twee metalen contacten die tegen elkaar aan komen als de lamp aan moet. Op het moment dat ze elkaar naderen springt de stroom over het laatste stukje lucht heen. Bij een schemerlamp merk je daar niets van. Bij kweekverlichting is die overslag zo krachtig dat het contactoppervlak elke keer een beetje wegbrandt.

Wat er dan gebeurt is het punt van deze hele pagina, en het is niet wat je zou verwachten. Een timer die bezwijkt onder een lampbelasting valt niet uit, hij smelt dicht. De contacten lassen aan elkaar vast en de klok tikt daarna gewoon door, alleen schakelt hij niets meer uit. LUMii beschrijven het in hun eigen productinformatie precies zo: de contacten van een gewone huishoudtimer oververhitten, smelten aan elkaar en laten je verlichting permanent branden. Zij schreven dat over voorschakelapparaten, maar een contact weet niet wat voor lamp erachter hangt: het weet alleen hoe hard het elke dag aan en uit gezet wordt.

Permanent licht in de bloei betekent geen bloei. En omdat de lamp gewoon brandt, merk je het pas als je binnenkomt op een moment dat donker had moeten zijn.

Het getal op de verpakking is een weerstandsbelasting

Op vrijwel elke schakelklok staat een wattgetal, en dat getal gaat over een kacheltje: een weerstand die precies zoveel stroom trekt als de wet van Ohm voorschrijft, vanaf de eerste milliseconde. Een LED-armatuur doet iets heel anders.

Achter in elke LED-lamp zit een driver, en die begint met een flinke condensator die bij het inschakelen leeg is. Een lege condensator gedraagt zich heel even als een kortsluiting. Niet lang genoeg om je stoppen te laten vallen, wel elke dag opnieuw hard genoeg om aan een contactoppervlak te knagen.

Mean Well publiceert voor de HLG-240H, een LED-driver van 240 watt, een ingangsstroom van 1,3 ampère bij 230 volt en een inschakelpiek van 75 ampère die 570 microseconden duurt. Dat is ongeveer zestig keer de bedrijfsstroom, korter dan een oogwenk, en je meter ziet hem niet. Op papier hangt er dus een lamp van nog geen anderhalve ampère aan je timer. In werkelijkheid krijgt dat contact elke ochtend een tik van vijfenzeventig.

Hoe serieus dat is zegt Mean Well er zelf bij: op één automaat van 16 ampère type B passen er twee van die drivers. Niet omdat ze samen te veel stroom verbruiken, maar omdat ze samen te hard aanzetten.

Daar zit het verschil tussen deze klok en een timer van een paar euro. Eén LED-armatuur schakelen is precies waar zware contacten voor bedoeld zijn. Hang je er meerdere armaturen achter, dan tellen die pieken bij elkaar op, want ze zetten allemaal op dezelfde honderdste seconde in. Vanaf dat punt hoort er een relaiskast tussen, en stuurt de klok die aan in plaats van de lampen zelf. Wij voeren die als Cli-mate Mini-controller met twee of vier lampcontacten van 600 watt. Wil je geen extra kast, dan is de andere weg net zo goed: geef elke lamp zijn eigen LUMii.

Waar die zware contacten vandaan komen

Deze klok is ontworpen in de tijd dat elke kweekruimte een voorschakelapparaat had, en LUMii geven hem tot vandaag vrij voor één ballast van 600 watt. Een spoel houdt de stroom namelijk vast op het moment dat je uitschakelt, en die energie trekt een vlamboog tussen de contacten die uit elkaar gaan.

Voor jou als LED-kweker is die herkomst geen historisch weetje, maar de reden om deze klok te kiezen. Het contact is gebouwd rond de zwaarste lampbelasting die er in die jaren bestond, en dat is precies de reserve die een huishoudtimer niet heeft. Blijf je met je armatuur onder die 600 watt, dan zit je ruim binnen de stroom waarop dit contact is ontworpen. Een cijfer voor de inschakelpiek van een driver publiceert niemand, ook LUMii niet, en daarom staat het advies hierboven zoals het er staat: één armatuur rechtstreeks, meer dan één via een relaiskast of via een eigen klok per armatuur.

Waarom een wijzerplaat en geen display

Rond de wijzerplaat zitten 96 pinnetjes, één per kwartier. Ingedrukt is aan, omhoog is uit. Dat is de hele bediening.

Het echte voordeel merk je pas als je iets wilt controleren. Je schema is geen instelling die ergens in een geheugen zit, het is de stand van 96 pinnetjes die je van een meter afstand kunt zien. Eén blik en je weet wanneer je licht aangaat, wanneer het uitgaat, en of er niet ergens per ongeluk een tweede blokje aanstaat.

Op een digitale klok is dat juist het lastige. Een verdwaald programma, een omgedraaide aan en uit, of een dag die niet meegeschakeld is ziet er op het scherm hetzelfde uit als een goede instelling. Je ontdekt het pas op het moment dat hij schakelt, of niet schakelt. Op een wijzerplaat kan een fout zich niet verstoppen.

Twee dingen kan een analoge klok niet, en die hoor je te weten voordat je kiest. Fijner instellen dan een kwartier gaat niet, dus voor korte irrigatiecycli van een paar minuten is dit het verkeerde gereedschap. En hij loopt op netstroom: na een stroomstoring staat de wijzer stil en loopt de klok structureel achter, dus controleer de stand van de wijzer nadat de stroom eruit is geweest.

Technische Specificaties:

• Type: analoge 24-uurs segmentschakelklok
• Interval: 15 minuten per segment
• Schakelmomenten: 96 per etmaal
• Ons advies bij LED: één armatuur rechtstreeks aansluiten
• Meerdere armaturen: via een relaiskast die deze klok aanstuurt, of een klok per armatuur
• Belasting volgens LUMii: één voorschakelapparaat van 600 W
• Uitvoering: inline behuizing met stofkap op stekker en timer
• Gebruik: binnenshuis, droog

Veelgestelde vragen

Kan ik er mijn LED-lamp op aansluiten?
Ja, en daar wordt hij tegenwoordig vooral voor gebruikt. Eén armatuur sluit je rechtstreeks aan. Wil je meerdere lampen tegelijk schakelen, dan zijn er twee wegen: een relaiskast ertussen, bijvoorbeeld de Cli-mate Mini-controller, met deze klok als aansturing, of simpelweg een LUMii per armatuur. De inschakelpieken van meerdere drivers vallen namelijk op hetzelfde moment en tellen op.

Waarom staat er geen wattgetal voor de klok zelf in de specificaties?
Omdat LUMii dat niet publiceert en de getallen die bij handelaren rondgaan elkaar tegenspreken. Wat de fabrikant wel opgeeft is de belasting waar het om gaat: één voorschakelapparaat van 600 W, of zes CFL's van 200 W. Een wattgetal op een timer slaat op weerstandsbelasting en zegt weinig over een lamp.

Wat is het verschil met de Fertraso tijdklok die jullie ook verkopen?
De Fertraso is een gewone huishoudklok met segmenten van een half uur, prima voor een ventilator, een pomp of een verwarmingsmatje. Deze LUMii heeft zwaardere contacten en is bedoeld om er een lamp op te zetten.

Blijft mijn schema staan als de stroom uitvalt?
Ja. De pinnetjes blijven staan waar je ze gezet hebt, want daar komt geen geheugen aan te pas. Alleen de klok zelf loopt achter, dus zet de wijzer na een storing weer op de juiste tijd.